Energiedeskundige type D: hoeveel verdien je als zelfstandige?

Wie overweegt om als zelfstandige energiedeskundige type D aan de slag te gaan, botst al snel op de vraag hoeveel dat concreet oplevert. Voor dit specifieke beroep bestaat er, bij ons weten, geen officiële of betrouwbaar gepubliceerde statistiek over het gemiddelde inkomen van een zelfstandige energiedeskundige type D. Een concreet bedrag noemen zou dan ook een cijfer voorspiegelen dat niet op echte gegevens berust. Dit artikel legt daarom uit welke factoren het inkomen in de praktijk wel degelijk bepalen, en waarom sommige van die factoren de komende jaren aan gewicht kunnen winnen.

Waarom er geen vast tarief per EPC NR bestaat

De Vlaamse overheid legt geen vaste kostprijs op voor een EPC NR. Elke energiedeskundige type D bepaalt zijn eigen tarief, dat sterk varieert naargelang de oppervlakte, het aantal technische installaties, de beschikbaarheid van bouwplannen en documentatie, en de verplaatsingsafstand tot het gebouw. Dit betekent dat het inkomen van een zelfstandige energiedeskundige type D niet herleid kan worden tot een vast bedrag per opdracht, in tegenstelling tot een beroep met een gereglementeerd tarief.

Vraag en aanbod: een gedocumenteerd tekort

Verschillende partijen binnen de sector, waaronder onderwijsinstellingen die zelf op zoek gaan naar een energiedeskundige type D, verwijzen expliciet naar een bestaand tekort aan erkende energiedeskundigen type D in Vlaanderen. Een tekort aan aanbod, gecombineerd met een structureel groeiende vraag door de uitbreiding van de EPC NR-verplichting, is doorgaans een factor die de onderhandelingspositie en dus de tarieven van wie wel actief is, positief beïnvloedt. Dit is een marktmechanisme, geen gegarandeerd resultaat, en het zegt niets over hoeveel opdrachten een individuele deskundige effectief binnenhaalt.

Factoren die het inkomen in de praktijk bepalen

Zonder een concreet bedrag te noemen, zijn de volgende factoren wel degelijk bepalend voor wat een zelfstandige energiedeskundige type D uiteindelijk overhoudt:

• Het aantal opdrachten dat effectief binnengehaald wordt, wat sterk afhangt van regio, netwerk en zichtbaarheid op de energiekaart van VEKA
• Het type gebouwen waarmee gewerkt wordt: complexere gebouwen zoals zorginstellingen of gebouwen met veel technische installaties vragen meer tijd, maar laten doorgaans ook een hoger tarief toe
• Of de erkenning gecombineerd wordt met andere activiteiten, zoals energiedeskundige type A, EPB-verslaggeving, of energieadvies, wat een bredere en stabielere klantenbasis kan opleveren
• De administratieve en verplaatsingstijd die niet rechtstreeks gefactureerd wordt, maar wel de effectief beschikbare tijd voor betalende opdrachten beperkt
• Terugkerende kosten zoals het examengeld van 300 euro om de vijf jaar en de verplichte verzekering beroepsaansprakelijkheid, die van het bruto-inkomen afgetrokken moeten worden

Voltijds versus occasioneel

Een onderscheid dat zelden expliciet gemaakt wordt: een energiedeskundige type D die dit beroep voltijds en als hoofdactiviteit uitoefent, bouwt doorgaans sneller een netwerk, ervaring en efficiëntie op dan iemand die de erkenning enkel als aanvulling op een andere functie behaalt, bijvoorbeeld als intern personeelslid van een schoolbestuur of bedrijf. Voor die laatste groep is de erkenning vaak niet bedoeld om een zelfstandig inkomen uit te halen, maar om de eigen organisatie kosten te besparen op externe keuringen.

Een vraag die de sector nog niet hardop stelt: verhoogt de dalende oppervlaktedrempel het verdienpotentieel

De onderstaande inzichten zijn onze eigen analyse en inschatting, gebaseerd op de richting die de bestaande uitbreiding van de EPC NR-verplichting en het gedocumenteerde tekort aan deskundigen nu al aangeven. Het zijn geen bevestigde toekomstige cijfers.

Zoals we in een eerder artikel al bespraken, is de permanente EPC NR-verplichting sinds 2025 uitgebreid naar eenheden vanaf 1.000 vierkante meter, en sinds 2026 naar eenheden vanaf 500 vierkante meter. Deze uitbreiding vergroot in theorie het aantal potentiële opdrachten per deskundige, precies op het moment dat de sector zelf al een tekort aan aanbod signaleert. Het is een plausibel scenario dat deze combinatie, een groeiende vraag tegenover een beperkt aanbod, de komende jaren een opwaartse druk zet op de tarieven die energiedeskundigen type D kunnen vragen, zeker in regios waar het aanbod aan deskundigen historisch beperkter is. Of dit effectief tot een merkbaar hoger inkomen voor de gemiddelde zelfstandige leidt, hangt sterk af van hoe snel nieuwe kandidaten instromen, aangezien een lage instapdrempel, zoals we eerder al bespraken, in principe ook snel meer aanbod op de markt kan brengen en de druk op de tarieven weer kan temperen.

Een tweede, minder besproken vraag betreft de impact van de vijfjaarlijkse herexaminering op de samenstelling van de markt. Naarmate deze terugkerende kost en inspanning meer weegt voor wie slechts occasioneel een EPC NR opmaakt, is het denkbaar dat het beroep zich op termijn concentreert bij een kleinere groep deskundigen die het voltijds of als kernactiviteit uitoefenen, wat hun individuele opdrachtenvolume, en dus mogelijk hun inkomen, ten goede zou kunnen komen. Of deze verschuiving zich effectief voordoet, en in welke mate, is op dit moment volledig open.