Wat zijn de erkenningsvoorwaarden voor energiedeskundige type D?
De erkenningsregeling voor energiedeskundige type D is sinds 2023 versterkt met een verplicht herexamen om de vijf jaar en een expliciete onafhankelijkheidsvereiste. Veel bestaande content online beschrijft nog de situatie van voor die aanscherping.
De erkenningsvoorwaarden voor energiedeskundige type D worden vaak samengevat als slagen voor een examen en je registreren. Dat klopt, maar sinds een wijzigingsbesluit van de Vlaamse Regering uit 2023 is de regeling op een aantal punten aangescherpt, met een verplicht herexamen om de vijf jaar en een uitdrukkelijke onafhankelijkheidsvereiste. Dit artikel zet de voorwaarden zoals ze nu gelden op een rij, inclusief de minder besproken verplichtingen.
De kernvoorwaarden om te starten als energiedeskundige type D
- Slagen voor het verplichte opstartexamen; er is geen verplichte basisopleiding voor type D
- Je registreren in de Energieprestatiedatabank en daarbij de verklaring op eer ondertekenen
- Een verzekering beroepsaansprakelijkheid afsluiten voor de start van de werkzaamheden
- Als je voor een onderneming werkt, laten toekennen van het recht EPC Niet-residentieel Gebruik door de lokaal beheerder van die onderneming
Twee verplichtingen die minder vaak worden vermeld
Sinds de versterking van de erkenningsregeling in 2023 moet elke persoon die ter plaatse gaat voor de opmeting en inspectie van een gebouweenheid, zelf voldoen aan de erkenningsvoorwaarden als energiedeskundige. Dat betekent dat binnen een onderneming niet enkel de erkende energiedeskundige type D op papier, maar ook elke medewerker die effectief ter plaatse meet, zelf erkend moet zijn. Daarnaast geldt een expliciete onafhankelijkheidsvereiste: het beroep van energiedeskundige type D is onverenigbaar met dat van aannemer of vastgoedmakelaar voor gebouwen waaraan die persoon zelf werken uitvoert of die in eigen portefeuille zitten.
Erkenning behouden: een periodiek examen om de vijf jaar
Om erkend te blijven, moet een energiedeskundige type D minstens om de vijf jaar slagen voor een centraal examen. Deze verplichting is ingevoerd via het wijzigingsbesluit van de Vlaamse Regering dat in 2023 principieel werd goedgekeurd en de erkenningsregeling voor energiedeskundigen type A en type D versterkte. Als de energiedeskundige type D een rechtspersoon is, moet elke aangeduide persoon binnen die onderneming afzonderlijk voor dit examen slagen.
Waarom dit strenger is dan veel bestaande content laat vermoeden
Content die nog dateert van voor 2023 beschrijft doorgaans enkel het opstartexamen en de registratie, zonder de herexamenplicht en de onafhankelijkheidsvereiste te vermelden. Die verplichtingen bestonden toen nog niet in deze vorm. Wie vandaag naar erkenningsvoorwaarden zoekt, doet er dus goed aan om te controleren of een bron van voor of na de wijziging van 2023 dateert.
Wat dit betekent voor de komende jaren
Onze inschatting is dat de aanscherping van 2023, samen met de verwachte stijging van de vraag naar EPC NR door de Europese renovatieverplichtingen voor niet-residentiele gebouwen, de druk zal vergroten om de kwaliteit van de erkenning verder te bewaken. Een plausibel scenario is dat het VEKA op termijn, net als bij type A, een vorm van permanente vorming naast het periodiek examen zal overwegen voor type D. Dit is een eigen inschatting op basis van de trend bij type A, geen aangekondigd beleid.
Een vraag die de sector nog niet stelt: komt er ooit een verplichte basisopleiding voor type D
Voor type A werd het centraal examen in 2023 juist heringevoerd om meer controle te hebben over de kwaliteit van nieuw afgestudeerde energiedeskundigen, terwijl type D nog altijd zonder verplichte basisopleiding functioneert. Als de instroom van type D-deskundigen de komende jaren toeneemt door de EPBD-verstrenging, is het een logische vraag of diezelfde kwaliteitsredenering ooit ook tot een verplichte basisopleiding voor type D zal leiden. Dit is een eigen speculatie op basis van de parallel met type A, geen voorstel dat vandaag op tafel ligt.
Veelgestelde vragen
- Moet ik een basisopleiding volgen om energiedeskundige type D te worden?
- Nee, voor type D is er geen verplichte basisopleiding. De enige formele stap om te starten is slagen voor het verplichte opstartexamen, gevolgd door registratie in de Energieprestatiedatabank.
- Is er een diplomavoorwaarde voor energiedeskundige type D?
- Op de praktische pagina van Vlaanderen.be over het opstarttraject wordt geen apart genoemde diplomavoorwaarde vermeld bij de stap van het examen. Omdat regelgeving kan wijzigen, is het aan te raden dit rechtstreeks bij het VEKA te verifieren.
- Mag ik als energiedeskundige type D een EPC opmaken voor een gebouw waar ik zelf als aannemer aan gewerkt heb?
- Nee. De onafhankelijkheidsvereiste maakt het beroep van energiedeskundige type D onverenigbaar met dat van aannemer of vastgoedmakelaar voor gebouwen waaraan je zelf werken hebt uitgevoerd of die in eigen portefeuille zitten.
- Moet elke medewerker die ter plaatse gaat meten zelf erkend zijn, of enkel de verantwoordelijke van de onderneming?
- Elke persoon die ter plaatse de opmeting en inspectie van een gebouweenheid doet, moet zelf voldoen aan de erkenningsvoorwaarden als energiedeskundige. Dit geldt dus ook voor medewerkers die namens een erkende onderneming ter plaatse gaan.
- Hoe vaak moet ik herexamen afleggen om erkend te blijven als energiedeskundige type D?
- Minstens om de vijf jaar moet je slagen voor een centraal examen om je erkenning te behouden. Deze verplichting geldt op dezelfde manier voor energiedeskundigen type A.