Minimale energienormen (MEPS) voor niet-residentiële gebouwen: wat komt eraan?

Minimale energienormen, MEPS, worden meestal enkel op Europees niveau besproken, met percentages voor 2030 en 2033. Vlaanderen heeft de minimale energienorm voor niet-residentiele gebouwen echter al concreet vastgelegd in eigen regelgeving, met vaste data die losstaan van verkoop of verhuur. Dit artikel legt uit wat er precies aankomt en wanneer.

Het wettelijk kader in Vlaanderen

De minimale labelplicht voor niet-residentiele gebouwen in Vlaanderen is verankerd in de artikelen 9.2.6, 9.2.6/2 en 9.2.6/3 van het Energiebesluit. Dit traject werd vastgelegd los van, en gedeeltelijk vooruitlopend op, de bredere gedeeltelijke omzetting van EPBD IV die momenteel nog in het adviestraject van de Vlaamse Regering zit. Het bouwt verder op de permanente EPC NR-verplichting, die stap voor stap is uitgebreid van publieke gebouwen in 2024 tot alle grote en middelgrote niet-residentiele eenheden.

De concrete data die eraan komen

• 1 januari 2028: grote niet-residentiele eenheden die publieke of overheidsgebouwen zijn, moeten een geldig EPC NR met minimaal label E kunnen voorleggen
• 1 januari 2030: alle overige grote niet-residentiele eenheden moeten eveneens minimaal label E halen
• Eind 2029, begin 2030: ook kleine niet-residentiele eenheden moeten voldoen aan de EPC NR-eisen met minimaal label E
• 2050: alle niet-residentiele gebouwen in Vlaanderen moeten koolstofneutraal zijn, met een hernieuwbare-energieaandeel van 100 procent

Wat label E precies betekent bij het EPC NR

Het EPC NR bestaat, anders dan het residentiele EPC, uit twee onderdelen: een theoretisch berekend energiekengetal en een gemeten aandeel hernieuwbare energie. Volgens gespecialiseerde bronnen komt het behalen van minimaal label E overeen met minstens 5 procent van de totale op de site verbruikte energie die ook op die site hernieuwbaar wordt opgewekt. Voor een concreet gebouw is het aangewezen deze precieze verhouding te laten berekenen door een erkende energiedeskundige type D, omdat de exacte formule kan varieren per gebouwtype.

Los van een transactie: wie hiermee te maken krijgt

Deze minimale labelplicht geldt los van verkoop, verhuur of een andere overdracht. Als eigenaar, erfpachter of opstalhouder van een grote of kleine niet-residentiele eenheid moet u tijdig zelf actie ondernemen om op de geldende datum een EPC NR met het vereiste label te kunnen voorleggen, ook als u niet van plan bent het gebouw te verkopen of te verhuren. Beschikt u nog over een geldig EPC-Bouw uit de eerste tien jaar na ingebruikname, en toont dat aan dat het gebouw al aan het vereiste label voldoet, dan bent u voor die periode gedekt. Voor gebouwen met een goedgekeurde sloopvergunning bestaat een uitzondering, zoals eerder toegelicht bij de bredere EPC NR-verplichting.

Wat dit betekent voor de komende jaren

Onze inschatting is dat de gelijktijdige nadering van de deadlines van 2028 voor publieke gebouwen en 2030 voor alle overige grote en kleine eenheden, een golf van EPC NR-aanvragen zal veroorzaken net op het moment dat het aantal erkende energiedeskundigen type D relatief beperkt is. Dit sluit aan bij wat we eerder al vaststelden over de kleine pool van type D-deskundigen. Dit is een eigen interpretatie op basis van de combinatie van beide vaststellingen, geen door de Vlaamse overheid erkend risico.

Een vraag die de sector nog niet stelt: blijft label E onder het Vlaamse systeem gelijk aan wat EPBD IV vraagt

Omdat Vlaanderen zijn eigen MEPS-traject voor niet-residentiele gebouwen al vastlegde voordat de bredere gedeeltelijke omzetting van EPBD IV werd afgerond, is het een logische maar nog niet publiek gestelde vraag of de huidige Vlaamse invulling van label E precies zal blijven overeenstemmen met wat de definitieve omzetting van EPBD IV op termijn vereist, of dat een latere aanpassing nodig zal zijn. Wij formuleren dit als een open vraag op basis van de timing van beide regelgevingssporen, niet als een aangekondigde wijziging.