Verschil tussen EPC (Vlaanderen), PEB (Wallonië) en EPB (Brussel)

Vergelijkingen tussen het EPC, het PEB en het EPB blijven meestal steken bij de naamgeving. Dit artikel gaat verder en legt uit waarom een label in de ene regio iets anders betekent dan in de andere, en hoe Brussel met een recente hervorming een heel andere richting inslaat dan Wallonie.

Drie namen, drie afzonderlijke systemen

In Vlaanderen spreekt men van het EPC, het energieprestatiecertificaat. In Brussel heet het in het Nederlands het EPB-certificaat, energieprestatie en binnenklimaat, en in het Frans het certificat PEB. In Wallonie gebruikt men eveneens de term PEB, performance energetique des batiments, wat verwarrend genoeg dezelfde Franse afkorting is als in Brussel, terwijl het om een volledig apart systeem gaat. Elk gewest heeft zijn eigen erkende certificateurs of energiedeskundigen, zijn eigen register en zijn eigen software. Een PEB-certificaat uit Wallonie is niet geldig in Brussel, en omgekeerd.

Verschillende schaal, verschillende drempelwaarden

Het Vlaamse EPC gebruikt een schaal van A+ tot F. Het Brusselse EPB-certificaat gebruikt een schaal van A tot G, met volgens het officiele protocol van Leefmilieu Brussel de volgende drempels in kWh primaire energie per vierkante meter per jaar: A tot en met 45, B van 46 tot 95, C van 96 tot 150, D van 151 tot 210, E van 211 tot 275, F van 276 tot 345 en G boven 345. Wallonie gebruikt eveneens een schaal van A tot G, maar volgens vastgoedbronnen met andere drempelwaarden dan Brussel. Dat betekent dat een letter op zich niets zegt over de vergelijkbaarheid tussen gewesten: een B-label in Vlaanderen komt niet noodzakelijk overeen met een B-label in Brussel of Wallonie.

Geldigheid en verplichting bij verkoop of verhuur

In alle drie de gewesten is het certificaat in principe tien jaar geldig, tenzij werken aan het gebouw het label wijzigen, en in alle drie is het verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. In Wallonie riskeert men bij het ontbreken van een geldig PEB-certificaat een geldboete die kan oplopen tot 50.000 euro, in Brussel riskeert men een strafrechtelijke sanctie bij het ontbreken van een geldig EPB-certificaat of bij het niet naleven van de advertentieverplichting.

Waar de gewesten sterk uit elkaar lopen: verplichte renovatie los van verkoop

Vlaanderen koppelt het EPC al sinds 2023 aan een renovatieplicht: nieuwe eigenaars van een woning met label E of F moeten binnen zes jaar na de overdracht renoveren tot minstens label D. Brussel gaat via een andere weg naar hetzelfde doel. De ordonnantie van 7 maart 2024 wijzigde het Brussels Wetboek van Lucht, Klimaat en Energiebeheersing om een EPB-certificeringsplicht voor elk gebouw in te voeren, los van verkoop of verhuur. Bij ministerieel besluit van 19 februari 2026 werd vastgelegd dat deze nieuwe regels in werking treden op 1 juli 2028, met als doel dat elk gebouw in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tegen 2033 over een geldig EPB-certificaat beschikt. Daarnaast legt Brussel via het Renolution-beleid concrete energieprestatiedoelen vast voor het volledige woningbestand: een gemiddeld maximaal primair energieverbruik van 275 kWh per vierkante meter per jaar tegen 2033, en 150 kWh per vierkante meter per jaar tegen 2045. Wallonie heeft voorlopig geen vergelijkbaar verplicht renovatieplan uitgewerkt voor bestaande woningen.

Wat dit betekent voor de komende jaren

Onze inschatting is dat het contrast tussen de drie gewesten de komende jaren groter wordt voor het certificaat zelf al kleiner wordt, aangezien alle drie moeten voldoen aan de minimumnormen die de Europese EPBD IV-richtlijn oplegt. Vlaanderen werkt al met een individuele renovatieplicht bij overdracht, Brussel kiest voor een universele certificeringsplicht met collectieve energiedoelen, en Wallonie heeft nog geen van beide. Dit is een eigen interpretatie op basis van de huidige regelgeving in elk gewest, geen door de gewesten zelf bevestigde vergelijking.

Een vraag die de sector nog niet stelt: blijft eenzelfde letter drie keer iets anders betekenen

Omdat EPBD IV de lidstaten vraagt om op termijn een gedeeltelijk geharmoniseerd model voor energieprestatiecertificaten te gebruiken, is het een logische maar nog niet publiek gestelde vraag of de drie Belgische gewesten hun schalen en drempelwaarden ooit naar elkaar toe zullen laten evolueren, of dat een B-label in Vlaanderen, Brussel en Wallonie voorlopig gewoon drie verschillende dingen zal blijven betekenen. Wij formuleren dit als een open vraag op basis van de Europese richting, niet als een aangekondigde hervorming.